Η Μεταναστευτική Πρόκληση

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

ΗΡΩ ΕΜΚΕ-ΠΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ

Ελληνική Εταιρεία Δημογραφικών Μελετών

Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 2007.

Η εισροή μεταναστών αλλο­γενών, ομογενών και προσφύγων ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα, μέσα στις διαρ­κώς μεταβαλλόμενες κοινωνικοοι­κο­νο­μι­κές συνθήκες στην εποχή της νεοφιλεύθερης παγ­κο­­σμιο­ποίησης αναλύεται με τη βοήθεια  πρόσφα­της και  εκτεταμένης ελλη­νικής και ξενόγλωσσης επιστη­μονι­κής βιβλιο­γραφίας.

Μετά από τους ορισμούς και τις διακρίσεις της μετανάστευσης η μελέτη ασχολείται με τα ανθρώπινα, κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα και με το σεβα­σμό και τις παραβιάσεις αυτών των δικαιωμάτων. Επιχειρείται η κριτική παρουσίαση των διαφόρων θεωριών: οικονομικές θεωρίες επηρεασμένες από την κλασσική, τη νεοκλασσική και τη μαρξιστική προσέγγιση, οι νεότερες οικονομικές και άλλες πρόσφατες θεωρίες, κοινωνιολογικές, ιστορικές, θεσμικές και διεθνικές προσεγ­γίσεις. Ιδιαίτερη θέση στη μελέτη κατέχει η φεμινιστική προσέγγιση με έμφαση στο ρόλο και τη θέση της γυναίκας στη μετανάστευση. Με στατιστικές που προέρχονται από διεθνείς οργανισμούς, ελληνικές πηγές και έρευνες επιχειρείται η καταγραφή της εισροής μεταναστών στην Ελλάδα ενώ συγχρόνως παρουσιάζονται οι ελλείψεις, οι ανεπάρκειες και οι αδυναμίες τους. Καταγράφει και αναλύει τους προσδιοριστικούς οικονομικούς, κοινωνικούς, δημογραφικούς, πολιτικούς, πολιτι­σμι­κούς και άλλους παράγοντες που καθορίζουν την εισροή μεταναστών στην Ελλάδα. Εξετάζει τις σχέσεις και αλληλεπιδράσεις της με  οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά, πολιτισμικά και άλλα φαινόμενα και καταστάσεις στην Ελλάδα, με αναφορά στις χώρες προέλευσης μεταναστών. Αναφέρεται στην ενσωμάτωση και στον κοινωνικό αποκλεισμό, στην  ξενοφοβία, το ρατσισμό, την εγκληματικότητα, και τις εξεγέρσεις των μετα­ναστών. Αναλύει τις πολιτικές, πολιτισμικές, εθνικές και δημογραφικές σχέσεις και αλληλεπιδράσεις της εισροής μεταναστών. Παραθέτει το θεσμικό πλαίσιο στις χώρες της ΕΕ και στην Ελλάδα.

Αποτελεί μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον αναγνώστη να δει ολοκληρωμένα τις προσεγγίσεις που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στην ελληνική επιστημονική βιβλιογραφία. Με την ανάγνωση του δυστυχώς, διαπιστώνεται πως σχεδόν στο σύνολο των σύγχρονων ερευνητών απουσιάζει η έρευνα σε βάθος αναφορικά με τα χαρακτηριστικά των μεταναστών, προκειμένου να προσδιοριστούν οι παράγοντες που ευθύνονται για την τόσο ασθενή τους διαπραγματευτική τους δύναμη και θέση στην εργασιακή ιεραρχία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην διαφαίνεται εμπειρικά, η μειονεκτική θέση των μεταναστών εργαζομένων που θα επιβάλλει πρωτίστως την ριζική αναμόρφωση της πολιτικής απασχόλησης των μεταναστών σε όλα τα επίπεδα έτσι ώστε να διαμορφωθεί, να τηρηθεί και να εφαρμοστεί ένα ισχυρό συλλογικό διαπραγματευτικό πλαίσιο, βάση του οποίου θα καθορίζονται επακριβώς οι όροι και οι συνθήκες απασχόλησης των μεταναστών μήπως και τηρηθούν έστω κάποια στοιχειώδη δικαιώματα στο χώρο της εργασίας αλλά και της ευρύτερης κοινωνίας. Επίσης, οι έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί δεν προσεγγίζουν τα προβλήματα που γενιούνται από την συνεχή αντιμετώπιση του μεταναστευτικού εργατικού δυναμικού ως φαινόμενο προσωρινό, αφού η μεταναστευτική πολιτική απασχόλησης χαρακτηρίζεται έντονα από το στοιχείο της προσωρινότητας και ελαστικότητας, με αποτέλεσμα την επί μονίμου βάσεως παραβίαση των εργασιακών και συνδικαλιστικών δικαιωμάτων.

Πέρα από την πολύπλευρη προσέγγιση του μεταναστευτικού φαινομένου και των δικαιωμάτων των μεταναστών, δεν αναλύεται δυστυχώς εκτεταμένα η πραγματική κατάσταση που επικρατεί στους χώρους εργασίας τους, όπου οι άθλιες συνθήκες εργασίας και η ανασφάλιστη εργασία λόγω της εποχικότητας της μετεναστευτικής εργατικής δύναμης κι ότι αποτελούν τον βασικό βωμό όπου θυσιάζονται οι αλλοδαποί εργάτες. Εννοείται οι εργοδοτικές οργανώσεις στην Ελλάδα υποστηρίζουν την νεοφιλελεύθερη πολιτική για την απασχόληση των μεταναστών εργαζομένων, στην βάση της μείωσης του κόστους εργασίας με την απόσπαση υπεραξίας να φτάνει στο υψηλότερο σημείο της, αντίληψη που συνέβαλε καθοριστικά στην εισαγωγή «ξένου» εργατικού δυναμικού.

Μέσω εκτενής βιβλιογραφικής ανασκόπησης αναλύεται η έννοια της «ενσωμάτωσης» των μεταναστών, συνοδεύοντάς την βέβαια με την κυρίαρχη τάση της μεταμοντέρνας ανθρωπιστικής ρητορικής στην οποία εντάσσεται ο φιλελεύθερος λόγος περί «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και «πολυπολιτισμικότητας». Όπως παρουσιάζεται, από την πλειοψηφία της ακαδημαϊκής κοινότητας, ο όρος και η πραγματική για αυτούς έννοια της «ενσωμάτωσης», συντηρούνται οι όροι υποταγής μίας μερίδας μεταναστών έτσι ώστε ένα μεγάλο κομμάτι αυτών να ζει υπό τη διαρκή ανασφάλεια. Ο ερευνητής Δημήτρης Παρσανόγλου πολύ εύστοχα εμφανίζει τον αντιρατσισμό που έχει επικρατήσει στο μεγαλύτερο μέρος των προσεγγίσεων του, ως η αντιμετώπιση του ρατσισμού μιας επικίνδυνης ιδεολογικής παρέκκλισης και να τον αποκόπτεις από την υλική του διάσταση, δηλαδή από αυτό που κατά βάση είναι: ένας τρόπος, ανάμεσα σε άλλους, ένα συστατικό και αναγκαία αναπόσπαστο τμήμα του άνισου παγκόσμιου καταμερισμού της εργασίας κι ότι επ’ αυτού ο Friedman και η παρέα του (μέσα σε αυτήν θα ήθελε να κατατάσσεται και ο Ανδριανόπουλος) μοιάζουν πολύ πιο υλιστές αφού θεωρούν τους μετανάστες ιδανική εργατική δύναμη, έτσι πειθήνιοι, πειθαρχημένοι και εργατικοί που (αναγκάζονται να) είναι. Και να μην ξεχνάμε, ότι η μετανάστευση για οικονομικούς λόγους είναι αποτέλεσμα της σκλήρυνσης των όρων εκμετάλλευσης και καταπίεσης που επιβάλλει η κυριαρχία κράτους και κεφαλαίου για εκατομμύρια προλετάριους σε όλο τον κόσμο και από την βάρβαρη επιθετικότητα των οικονομικών ελίτ της Δύσης και των πολιτικοστρατιωτικών μηχανισμών της. Στην ελληνική κοινωνία οι μετανάστες αποτελούν την πιο ευάλωτη κοινωνική ομάδα, λόγο της θέσης που κατέχουν κοινωνικά και ταξικά, με αποτέλεσμα να κατευθύνονται και να χρησιμοποιούνται στους πιο επικίνδυνους και επισφαλείς τομείς της παραγωγής σε συνθήκες άγριας εκμετάλλευσης και καταπίεσης. Είναι μία εργασιακή ομάδα που απαρτίζεται από αρκετά ευάλλωτους προλετάριους, που λόγω της ευάλλωτης θέσης τους στην αγορά εργασίας συντηρείται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η αύξηση του ΑΕΠ και της κερδοφορίας των επιχειρήσεων από την συνεχή εκμετάλευση των επίγειων κολασμένων. Η ευάλωτη θέση φαίνεται κι από το γεγονός ότι αποτελούν, μέσω της γραφειοκρατίας, έρμαια της διοικητικής ιεραρχίας του κεφαλαίου. Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι η παρούσα μεταναστευτική πολιτική στην Ελλάδα (καθώς επίσης και σε όλες τις χώρες της Ε.Ε.) αποτελεί ανοικτή επιταγή εμού του ιδίου προς την εργοδοσία. Στο πλαίσιο της προσωρινότητας και της ελαστικότητας που χαρακτηρίζει τις κυβερνητικές πολιτικές για την απασχόληση των μεταναστών (όπως και του συνόλου των εργαζομένων), η εργοδοτική πλευρά απέκτησε την δυνατότητα να παρακάμπτει με σχετική ευκολία την αρχή της ίσης μεταχείρισης.

Το παρών βιβλίο αποτελεί ένα χρήσιμο εγχειρίδιο λόγω της εκτεταμένης βιβλιογραφικής ανασκόπησης για ερευνητές, σπουδαστές, οικονομολόγους, κοινωνιολόγους και άλλους κοινωνικούς επιστήμονες, δημοσιογράφους, πολιτικές οργανώσεις και σε όσους ενδιαφέρονται για το πολυδιάστατο φαινόμενο της εισροής μεταναστών που αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της τελευταίας δεκαετίας του 20ού και της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα για την Ελλάδα, για τους Έλληνες και για τους ίδιους τους μετανάστες.

Σχήμα: 14 Χ 21                            Σελίδες: 932

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s