Έχασε την «αυτοδυναμία» o Ερντογάν

ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗ ΤΟΥΡΚΙΑ

Περίπου 50 εκατομμύρια Τούρκοι προσήλθαν στις κάλπες, για να εκλέξουν τους 550 βουλευτές του τουρκικού Κοινοβουλίου στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 12/6. Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) με πρωθυπουργό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κέρδισε το 49,93% των ψήφων εξασφαλίζοντας μια τρίτη συνεχόμενη θητεία που χρονολογείται από το 2002. Ενώ αυξήθηκαν τα ποσοστά του σε σχέση με το 2007 (46%) μειώθηκαν οι έδρες που κατέχει στο κοινοβούλιο. Στο σύνολο των 550 εδρών του τουρκικού Κοινοβουλίου εξασφάλισε 325 έδρες, ενώ απαιτούνται το λιγότερο 330 προκειμένου να προχωρήσει, έστω και με δημοψήφισμα στις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις. Το αποτέλεσμα αυτό, παρά την συντριπτική νίκη δεν ενισχύει την κυβέρνηση Ερντογάν για την υλοποίηση των σχεδίων της. Θα χρειαστεί τη συναίνεση της αντιπολίτευσης για να καταρτίσει νέο Σύνταγμα με προεδρικό σύστημα αντικαθιστώντας εκείνο του 1982, που είχε ψηφιστεί δύο χρόνια μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του Σεπτεμβρίου του 1980. Το μόνο κόμμα που αύξησε τις έδρες του κατά 24 είναι το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) που ήρθε δεύτερο με 25,93% των ψήφων (135 έδρες) έναντι 20,88% το 2007. Ακολουθεί το εθνικιστικό ΜΗΡ (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης) με 13,02% (54 έδρες) που ξεπέρασε κατά πολύ τον στόχο του 10% που είχε θέσει προ των εκλογών.

Όσον αφορά τα αποτελέσματα των μετώπων της τουρκικής αριστεράς το Κόμμα της Εργασίας (EMEP) συμμετείχε στις εκλογές με σημαντική επιτυχία. Λόγο της πολυπλοκότητας και εν πολλοίς της αντιδραστικότητας του εκλογικού νόμου συμμετείχε με διπλό τρόπο. Στις μεγάλες περιφέρειες της χώρας δημιούργησε με άλλες δυνάμεις, κυρίως με την Κουρδική αριστερά, μέτωπο με το όνομα «Μπλοκ για την Εργασία, Δημοκρατία, Ελευθερία» (BDP). Το BDP παρουσίασε ανεξάρτητους υποψήφιους για να παρακάμψει το εκλογικό όριο του 10% των ψήφων σε εθνικό επίπεδο, για να εκπροσωπηθούν στο Κοινοβούλιο. Το όριο αυτό που είναι από τα υψηλότερα στον κόσμο, αποσκοπεί να εμποδιστούν οι Κούρδοι να εισέρθουν στο Κοινοβούλιο. Το μπλοκ-μέτωπο έβγαλε 36 βουλευτές συγκεντρώνοντας 6,63%, έναντι 5,24% το 2007. Ανάμεσα στους βουλευτές που εξελέγησαν είναι οι Λεβέντ Τουζέλ (βουλευτής Κων/πολης), πρόεδρος του Κόμματος της Εργασίας (EMEP) ο οποίος πήρε 140.000 ψήφους στην κεντρική περιφέρεια της Κων/πολης, η Λεϊλά Ζάνα, που έχει λάβει το βραβείο Ζαχάρωφ, ο Χατίπ Ντκικλ που τώρα το καθεστώς τον έχει στη φυλακή, αλλά επίσης και η ηγετική φυσιογνωμία του φοιτητικού κινήματος του 1968, Ερντογρούλ Κουρκτσού. Αξίζει να σημειωθεί, ότι το ΑΚΡ υπέστη μια αποκαρδιωτική ήττα στις κουρδικές πόλεις. Στις υπόλοιπες 40 εκλογικές περιφέρειες, το EMEP κατέβηκε αυτόνομα και πήρε 40.000 ψήφους.

Αναλύοντας τα αποτελέσματα των τελευταίων τουρκικών εκλογών το κυβερνών κόμμα του Ερντογάν πιστώνεται σε μεγάλο βαθμό τον τερματισμό των προηγούμενων χαοτικών κυβερνητικών συνασπισμών, στρατιωτικών πραξικοπημάτων που είναι αποτέλεσμα της σταδιακής κυριαρχίας των ισλαμιστών έναντι του κεμαλικού κατεστημένου. Μια διαδικασία που ξεκίνησε το 1996 όταν ο πνευματικός πατέρας του Ερντογάν, ο Ερμπακάν, ανέλαβε την πρωθυπουργία της κεμαλικής τότε Τουρκίας. Η θητεία του πρώτου ισλαμιστή πρωθυπουργού δεν κράτησε πολύ. Εκδιώχθηκε το 1997 με το πρώτο μεταμοντέρνο πραξικόπημα. Αλλά η αντίστροφη μέτρηση για την κυριαρχία των ισλαμιστών είχε αρχίσει. Και από το 2002 έως και σήμερα η «δυναστεία» των νεοισλαμιστών του Ερντογάν και του Νταβούτογλου είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός. Το ότι δεν κατάφερε σε αυτές τις εκλογές να πάρει τα 2/3 του τουρκικού κοινοβουλίου και να μετατρέψει το πολιτικό σύστημα σε προεδρικό χάλασε τα φιλόδοξα σχέδια του ΑΚΡ να μετατραπεί σε ένα απόλυτο καθεστώς από όλες τις απόψεις. Επισημαίνεται ότι έχουν αναφερθεί παρακολουθήσεις τηλεφωνικών συνδιαλέξεων από κρατικές μυστικές υπηρεσίες και αρκετές συλλήψεις δημοσιογράφων που επικρίνουν την κυβέρνηση.

Στο τομέα της οικονομίας πιστώνεται την αποφυγή λήψης αποτυχημένων ξένων δανείων και τη διακοπή της συμφωνίας με το ΔΝΤ. Την σημαντική οικονομική μεγέθυνση όταν οι ρυθμοί μεγέθυνσης (9%) ξεπερνάνε και τους αντίστοιχους των περισσοτέρων κρατών μελών της ευρωζώνης. Ο δείκτης της εικονικής οικονομικής ευημερίας βελτιώθηκε εξαλείφοντας σε έναν, ορισμένο πάντα, βαθμό τις ακραίες ταξικές αντιθέσεις. Για να επιτευχθούν όμως τούτα η οικονομία έχει υπερθερμανθεί και το δημοσιονομικό έλλειμμα υπερδιογκώθηκε. Έτσι, η νέα κυβέρνηση έχει να αντιμετωπίσει σοβαρά είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα (31%), σε μια χώρα όπου ο μέσος όρος ηλικίας φθάνει τα 28 χρόνια!!!

Με την κάθετη αύξηση του εμπορίου, των εκπαιδευτικών και πολιτικών ανταλλαγών και κυρίως την οικοδόμηση ενός ακαδημαϊκού άξονα που παρήγαγε πυρετωδώς προπαγανδιστικά κείμενα για τη φιλία με τους γείτονες και τις κοινές αξίες και πεποιθήσεις αυξήθηκε εν πολλοίς ο ρόλος της Τουρκίας στη περιφέρεια της Μέσης Ανατολής και σε άλλα μέρη του κόσμου. Οι 36 έδρες του «Μπλοκ για την Εργασία, Δημοκρατία, Ελευθερία» δίνει την ευκαιρία στους Κούρδους να πιέσουν για μεγαλύτερη αυτονομία των Κούρδων, αλλά και να διεκδικήσουν μια επίσημη αναγνώριση της κουρδικής τους ταυτότητας. Οι τουρκοισραηλινές σχέσεις είχαν την εμπλοκή τους στις τούρκικες εκλογές. Η αντιισραηλινή ρητορική του διδύμου Ερντογάν-Νταβούτογλου, με έμφαση τα γεγονότα με τον στολίσκο της ελευθερίας, εκτιμάται ότι απέφερε εκλογικά κέρδη στο κυβερνών κόμμα. Η πιο «σύνθετη» ερμηνεία θέλει την πολιτική διαχείρισης των σχέσεων των δυο κρατών να βρίσκονται σε καθοδική πορεία από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Από την άλλη όμως η κάθετη αύξηση του εμπορίου μεταξύ Ισραήλ-Τουρκίας είναι γεγονός. Οι επόμενες κινήσεις του Έρντογαν θα αποτελέσουν πυξίδα, τόσο εσωτερικά όσο και οι συμμαχίες τις οποίες θα χτίσει, αλλά και ποιές ενέργειες θα κάνει για την ευρωπαϊκό άνοιγμα.

(Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα ΠΡΙΝ, 19/06/2011)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s